Obligation, Permission & Prohibition
Obligation, Permission & Prohibition
~なければならない・~なくてもいい・~てもいい・~てはいけない・~ことになっている・~べき・~しかない
こんにちは! नमस्ते! आजको पाठमा स्वागत छ। जापानी भाषामा “गर्नैपर्छ”, “गर्नु पर्दैन”, “गर्न पाइन्छ”, “गर्न हुँदैन”, “नियम छ” र “अरू विकल्प छैन” जस्ता कुरा कसरी भन्ने भनेर सिक्नेछौँ।
1. Modality भनेको के हो?
Modality भनेको कुनै काम आवश्यक छ, अनुमति छ, निषेध छ, उचित छ वा बाध्यतावश गर्नुपर्छ भन्ने वक्ताको धारणा व्यक्त गर्ने भाषा-रूप हो। नेपालीमा यसका नजिकका अभिव्यक्ति यस्ता छन्:
- पर्छ / गर्नैपर्छ: obligation (आवश्यकता वा बाध्यता)
- पर्दैन / गर्नुपर्दैन: lack of obligation (गर्नु अनिवार्य छैन)
- पाइन्छ: permission (अनुमति)
- हुँदैन: prohibition (निषेध)
- नियम छ / तय गरिएको छ: rule or arrangement
- गर्नुपर्छ / गर्नु उचित हुन्छ: advice or moral duty
- यही मात्र उपाय छ: no alternative
~なければならない / ~なくてはいけない — गर्नैपर्छ
Meaning & Nepali connection
English: These forms express obligation or necessity: “must”, “have to”, or “it is necessary to”.
नेपाली: “गर्नैपर्छ”, “गर्नुपर्ने हुन्छ”, “नगरी हुँदैन” भन्ने अर्थ। काम नगरे नियम, जिम्मेवारी वा आवश्यकतामा समस्या पर्न सक्छ।
Step-by-step formation
- क्रियालाई ない-form मा बदल्नुहोस्।
- अन्तिमको い हटाउनुहोस्।
- ~なければならない वा ~なくてはいけない जोड्नुहोस्।
食(た)べる → 食べない → 食べなくてはいけない
する → しない → しなければならない
来(く)る → こない → こなければならない
दुवैको अर्थ धेरैजसो अवस्थामा उस्तै हुन्छ। ~なければならない अलि औपचारिक/लिखित सुनिन सक्छ; ~なくてはいけない पनि सामान्य प्रयोगमा धेरै आउँछ। बोलचालमा ~なきゃ / ~なくちゃ पनि सुनिन्छ।
Examples
~なくてもいい — नगरे पनि हुन्छ / Don’t have to
Meaning & Nepali connection
English: This means an action is not necessary. You may do it, but you are not required to.
नेपाली: “गर्नु पर्दैन”, “नगरे पनि हुन्छ” भन्ने अर्थ। यसले निषेध गर्दैन—काम गर्न चाहेमा गर्न सकिन्छ।
Step-by-step formation
- क्रियालाई ない-form मा बदल्नुहोस्।
- अन्तिमको い हटाउनुहोस्।
- ~くてもいい जोड्नुहोस्।
食(た)べる → 食べない → 食べなくてもいい
する → しない → しなくてもいい
Examples
~てもいい — गर्न पाइन्छ / May or can do
Meaning & Nepali connection
English: Use ~てもいい to ask for or give permission. It means “may”, “it is okay to”, or “you can”.
नेपाली: “गर्न पाइन्छ”, “गरे हुन्छ”, “अनुमति छ” भन्ने अर्थ।
Step-by-step formation
- क्रियालाई て-form मा बदल्नुहोस्।
- त्यसपछि ~もいいです जोड्नुहोस्।
使(つか)う → 使って → 使ってもいいです
する → して → してもいいです
来(く)る → 来(き)て → 来てもいいです
प्रश्न गर्दा ~てもいいですか = “गर्न मिल्छ?/गर्न पाइन्छ?” हुन्छ।
Examples
~てはいけない — गर्न हुँदैन / Must not
Meaning & Nepali connection
English: This expresses prohibition: an action is not allowed or must not be done.
नेपाली: “गर्न हुँदैन”, “गर्न मनाही छ”, “गर्न पाइँदैन” भन्ने अर्थ। यो ~なくてもいい भन्दा बिल्कुल फरक हो।
Step-by-step formation
- क्रियालाई て-form मा बदल्नुहोस्।
- ~はいけません जोड्नुहोस्।
食(た)べる → 食べて → 食べてはいけません
する → して → してはいけません
बोलचालमा ~ちゃいけない (~てはいけない) र ~じゃいけない (~ではいけない) सुनिन्छ। औपचारिक/सभ्य अवस्थामा ~てはいけません प्रयोग गर्नुहोस्।
Examples
~ことになっている — नियम/व्यवस्था गरिएको छ
Meaning & Nepali connection
English: Describes a rule, custom, policy, or arrangement that has been established. It often suggests that the decision comes from an organization, group, or external arrangement—not simply the speaker’s personal choice.
नेपाली: “नियम बनाइएको छ”, “व्यवस्था छ”, “… गर्ने तय गरिएको छ” भन्ने अर्थ। विद्यालय, कम्पनी, छात्रावास वा सामाजिक नियम बताउन उपयोगी।
Step-by-step formation
Verb ない-form + ことになっている
उदाहरण: 毎日報告することになっている = हरेक दिन रिपोर्ट गर्नुपर्ने नियम/व्यवस्था छ।
Examples
~べき — गर्नुपर्छ / Should
Meaning & Nepali connection
English: ~べき expresses what someone should do because it is right, responsible, or strongly advisable. It can sound firm or judgmental, so use it thoughtfully.
नेपाली: “गर्नुपर्ने हो”, “गर्नु उचित हुन्छ”, “गर्नुपर्छ” भन्ने नैतिक वा जिम्मेवारीको भाव। सामान्य बाध्यता ~なければならない भन्दा सल्लाह/उचित व्यवहारमा जोड हुन्छ।
Step-by-step formation
する → するべきです / すべきです
Negative advice: Verb dictionary form + べきではありません
अपवाद: する को रूप すべき पनि हुन्छ। べきだった = गर्नुपर्ने थियो (तर गरिएन/गर्नु उचित थियो भन्ने पछुतो वा मूल्याङ्कन हुन सक्छ)।
Examples
~しかない — अरू विकल्प छैन / Have no choice but to
Meaning & Nepali connection
English: ~しかない expresses that there is only one option left, so the speaker has no choice but to do it.
नेपाली: “… गर्नुबाहेक उपाय छैन”, “यही मात्र विकल्प छ”, “गर्नैपर्ने भयो” भन्ने अर्थ। प्रायः परिस्थिति वा विकल्पको कमीका कारण यस्तो हुन्छ।
Step-by-step formation
Noun + しかない = there is only [noun]
しか आफैँले “मात्र” भन्ने सीमित अर्थ दिन्छ र सामान्यतया नकारात्मक वाक्य संरचनासँग आउँछ। ~しかない भनेको “गर्नु बाहेक केही छैन” भन्ने idiomatic प्रयोग हो।
Examples
2. Quick Comparison Table
| Grammar | मुख्य अर्थ | नेपालीमा नजिकको अर्थ | मुख्य प्रयोग |
|---|---|---|---|
| ~なければならない | Must / have to | गर्नैपर्छ | बाध्यता वा आवश्यकता |
| ~なくてはいけない | Must / have to | गर्नुपर्ने हुन्छ | बाध्यता; माथिको जस्तै अर्थ |
| ~なくてもいい | Don’t have to | गर्नु पर्दैन / नगरे पनि हुन्छ | काम वैकल्पिक छ |
| ~てもいい | May / can | गर्न पाइन्छ | अनुमति माग्ने वा दिने |
| ~てはいけない | Must not | गर्न हुँदैन / मनाही छ | निषेध |
| ~ことになっている | Rule / arrangement | नियम/व्यवस्था छ | बाह्य नियम वा तय भएको व्यवस्था |
| ~べき | Should | गर्नु उचित हुन्छ / गर्नुपर्छ | नैतिक कर्तव्य वा बलियो सल्लाह |
| ~しかない | No choice but to | … गर्नुबाहेक उपाय छैन | विकल्प बाँकी नभएको अवस्था |
3. Quick Practice Quiz
प्रत्येक प्रश्नमा सबैभन्दा उपयुक्त उत्तर छान्नुहोस्। अन्त्यमा Check answers थिच्नुहोस्।
4. अन्तिममा सम्झनुपर्ने कुरा
- ~なければならない / ~なくてはいけない: गर्नैपर्छ।
- ~なくてもいい: नगरे पनि हुन्छ—अनिवार्य छैन।
- ~てもいい: गर्न पाइन्छ—अनुमति छ।
- ~てはいけない: गर्न हुँदैन—निषेध छ।
- ~ことになっている: नियम वा व्यवस्था छ।
- ~べき: गर्नु उचित/आवश्यक छ भन्ने बलियो सल्लाह वा नैतिक दायित्व।
- ~しかない: अरू विकल्प छैन, यही गर्नुपर्छ।
5. Answer Key & Explanations
कम्पनीको नियम/व्यवस्था बताइएको छ। नेपाली: “आउनुपर्ने नियम छ।”
~てもいい ले अनुमति दिन्छ। नेपाली: “यो किताब घर लैजान पाइन्छ।”
~なくてもいい = जानु आवश्यक छैन। B ले जान निषेध छ भन्छ, जुन फरक अर्थ हो।
~てはいけません ले निषेध जनाउँछ। नेपाली: “नक्कल गर्नु हुँदैन।”
~しかありません = अरू विकल्प छैन। नेपाली: “ट्याक्सीमा जानुबाहेक उपाय छैन।”
