जापानी Particles
जापानी Particles (助詞・じょし) सिकौँ
जापानी वाक्यमा は、が、を、に जस्ता साना शब्दले वाक्यका शब्दहरूबीचको सम्बन्ध देखाउँछन्। यी particles राम्रोसँग बुझ्नुभयो भने सामान्य जापानी वाक्य बनाउन र बुझ्न सजिलो हुन्छ।
यस पाठमा: ११ वटा particle प्रयोग, जापानी उदाहरण, Romaji, नेपाली अर्थ र अभ्यासका उत्तरहरू।
१. Particle (助詞・じょし) भनेको के हो?
जापानीमा 助詞 (じょし・joshi) भनेको संज्ञा वा वाक्यका अन्य शब्दपछि लागेर त्यस शब्दको भूमिका देखाउने व्याकरणिक कण हो। नेपालीका ले, लाई, को, मा, बाट, सम्म जस्ता विभक्ति/परसर्गसँग यसको केही समानता छ। तर जापानी particle र नेपाली विभक्तिको प्रयोग सधैँ एक-एक गरी मिल्दैन। त्यसैले particle लाई वाक्यको अर्थ र क्रियासँगै सिक्नु राम्रो हुन्छ।
わたしは がくせいです。
Watashi wa gakusei desu.
नेपाली: म विद्यार्थी हुँ।
यहाँ は (wa) ले “म” लाई वाक्यको विषय बनाउँछ। यसको अर्थ सिधै “ले” वा “लाई” होइन।
२. मुख्य जापानी particles
は (wa) — विषय देखाउने particle
नेपाली अर्थ/काम: वाक्यमा अहिले कसको वा केको बारेमा कुरा भइरहेको छ भन्ने देखाउँछ। यसलाई “चाहिँ/का हकमा” भनेर सन्दर्भअनुसार बुझ्न सकिन्छ।
Watashi wa Nepāru-jin desu.
わたし (watashi) = म
は (wa) = चाहिँ / विषय सूचक
ネパールじん (Nepāru-jin) = नेपाली व्यक्ति
です (desu) = हुँ / हो
पूरा अर्थ: म नेपाली हुँ।
が (ga) — कर्ता वा विशेष जोड
नेपाली अर्थ/काम: कसले वा केले काम गर्छ भन्ने कर्ता देखाउन सक्छ। कुनै कुरा नयाँ रूपमा बताउँदा वा “को/के नै” भन्ने कुरामा जोड दिँदा पनि प्रयोग हुन्छ। は र が को भिन्नता सन्दर्भमा निर्भर हुन्छ।
Neko ga imasu.
ねこ (neko) = बिरालो
が (ga) = कर्ता सूचक
います (imasu) = छ (जीवित प्राणीका लागि)
पूरा अर्थ: बिरालो छ। / एउटा बिरालो छ।
を (o) — प्रत्यक्ष कर्म
नेपाली अर्थ/काम: क्रियाले सीधै असर गर्ने वस्तु वा प्रत्यक्ष कर्म देखाउँछ। नेपालीमा सन्दर्भअनुसार “लाई” वा विभक्ति नलागेको वस्तुसँग मिल्न सक्छ।
Pan o tabemasu.
パン (pan) = पाउरोटी / ब्रेड
を (o) = कर्म सूचक
たべます (tabemasu) = खान्छु / खान्छ
पूरा अर्थ: म पाउरोटी खान्छु।
に (ni) — समय, गन्तव्य वा प्राप्तकर्ता
नेपाली अर्थ/काम: निश्चित समय, पुग्ने ठाउँ वा कुनै कुरा पाउने व्यक्तिलाई देखाउन प्रयोग हुन्छ। अर्थ वाक्यअनुसार “मा”, “लाई” वा “तिर/सम्म” हुन सक्छ।
Shichi-ji ni okimasu.
7じ (shichi-ji) = सात बजे
に (ni) = निश्चित समयमा
おきます (okimasu) = उठ्छु
पूरा अर्थ: म सात बजे उठ्छु।
で (de) — काम हुने ठाउँ वा साधन
नेपाली अर्थ/काम: कुनै काम कहाँ हुन्छ वा कुन साधन/माध्यम प्रयोग गरेर गरिन्छ भन्ने देखाउँछ।
Toshokan de benkyō shimasu.
としょかん (toshokan) = पुस्तकालय
で (de) = काम हुने ठाउँमा
べんきょうします (benkyō shimasu) = पढाइ गर्छु / अध्ययन गर्छु
पूरा अर्थ: म पुस्तकालयमा पढ्छु।
へ (e) — दिशा वा गमन
नेपाली अर्थ/काम: कुनै ठाउँतर्फ जाने दिशा देखाउँछ। に सँग धेरै अवस्थामा मिल्दोजुल्दो भए पनि へ ले विशेष गरी “तर्फ” भन्ने दिशामा जोड दिन्छ।
Nihon e ikimasu.
にほん (Nihon) = जापान
へ (e) = तर्फ
いきます (ikimasu) = जान्छु / जान्छ
पूरा अर्थ: म जापानतर्फ जान्छु।
の (no) — स्वामित्व वा सम्बन्ध
नेपाली अर्थ/काम: दुई संज्ञालाई जोडेर स्वामित्व, सम्बन्ध वा प्रकार देखाउँछ। धेरै अवस्थामा नेपालीको “को/की/का” सँग मिल्छ।
Kore wa watashi no hon desu.
これ (kore) = यो
は (wa) = विषय सूचक
わたし (watashi) = म
の (no) = को
ほん (hon) = किताब
です (desu) = हो
पूरा अर्थ: यो मेरो किताब हो।
も (mo) — पनि / समेत
नेपाली अर्थ/काम: अर्को व्यक्ति वा वस्तु पनि उही कुरा वा अवस्थासँग सम्बन्धित छ भन्ने देखाउँछ। प्रायः は वा が को ठाउँमा も आउन सक्छ।
Watashi mo gakusei desu.
わたし (watashi) = म
も (mo) = पनि
がくせい (gakusei) = विद्यार्थी
です (desu) = हुँ
पूरा अर्थ: म पनि विद्यार्थी हुँ।
か (ka) — प्रश्न बनाउने particle
नेपाली अर्थ/काम: औपचारिक वा सामान्य विनम्र जापानीमा वाक्यको अन्त्यमा か राखेर प्रश्न बनाउन सकिन्छ। नेपालीको “?” वा प्रश्नवाचक शैलीसँग तुलना गर्न सकिन्छ।
Gakusei desu ka?
がくせい (gakusei) = विद्यार्थी
です (desu) = हो
か (ka) = प्रश्न सूचक
पूरा अर्थ: के तपाईं विद्यार्थी हुनुहुन्छ?
から (kara) — बाट / देखि
नेपाली अर्थ/काम: सुरु हुने स्थान, समय वा स्रोत देखाउँछ। नेपालीको “बाट” वा “देखि” सँग मिल्छ।
Ku-ji kara hatarakimasu.
9じ (ku-ji) = नौ बजे
から (kara) = देखि
はたらきます (hatarakimasu) = काम गर्छु
पूरा अर्थ: म नौ बजेदेखि काम गर्छु।
まで (made) — सम्म / सम्मको
नेपाली अर्थ/काम: समय वा स्थानको अन्तिम सीमा देखाउँछ। から सँग प्रयोग गर्दा “देखि … सम्म” भन्ने अर्थ दिन्छ।
Go-ji made hatarakimasu.
5じ (go-ji) = पाँच बजे
まで (made) = सम्म
はたらきます (hatarakimasu) = काम गर्छु
पूरा अर्थ: म पाँच बजेसम्म काम गर्छु।
३. छिटो सम्झनका लागि सारांश
| Particle | मुख्य काम | नेपालीमा सम्झने तरिका |
|---|---|---|
| は (wa) | विषय / topic | … चाहिँ |
| が (ga) | कर्ता / विशेष जोड | कसले? के नै? |
| を (o) | प्रत्यक्ष कर्म | केलाई / के (कामको वस्तु) |
| に (ni) | निश्चित समय, गन्तव्य, प्राप्तकर्ता | … मा / … लाई |
| で (de) | काम हुने ठाउँ वा साधन | … मा / … बाट (साधन) |
| へ (e) | दिशा | … तर्फ |
| の (no) | स्वामित्व / सम्बन्ध | … को / की / का |
| も (mo) | थप / समान कुरा | पनि |
| か (ka) | प्रश्न | के…? / प्रश्न सूचक |
| から (kara) | सुरुवात / स्रोत | बाट / देखि |
| まで (made) | अन्तिम सीमा | सम्म |
४. अभ्यास: खाली ठाउँमा सही particle राख्नुहोस्
हरेक वाक्यमा कोष्ठकमा दिइएका विकल्पमध्ये उपयुक्त particle छान्नुहोस्। पहिले आफैँ उत्तर दिनुहोस्, त्यसपछि तलको उत्तरकुञ्जी हेर्नुहोस्।
Watashi ( ) Nepāru-jin desu.
विकल्प: は / を / で
Mizu ( ) nomimasu.
विकल्प: を / へ / か
Gakkō ( ) benkyō shimasu.
विकल्प: で / の / も
Shichi-ji ( ) okimasu.
विकल्प: に / を / が
Ku-ji ( ) go-ji ( ) hatarakimasu.
विकल्प: から / まで / の
५. उत्तरकुञ्जी र नेपाली व्याख्या
わたしは ネパールじんです。
Watashi wa Nepāru-jin desu.
अर्थ: म नेपाली हुँ। は ले “म” लाई वाक्यको विषय बनाउँछ।
みずを のみます。
Mizu o nomimasu.
अर्थ: म पानी पिउँछु। を ले पिउने वस्तु “पानी” लाई प्रत्यक्ष कर्मका रूपमा देखाउँछ।
がっこうで べんきょうします。
Gakkō de benkyō shimasu.
अर्थ: म विद्यालयमा पढ्छु। で ले पढाइ हुने ठाउँ देखाउँछ।
7じに おきます。
Shichi-ji ni okimasu.
अर्थ: म सात बजे उठ्छु। に ले निश्चित समय देखाउँछ।
9じから 5じまで はたらきます。
Ku-ji kara go-ji made hatarakimasu.
अर्थ: म नौ बजेदेखि पाँच बजेसम्म काम गर्छु। から ले सुरु हुने समय र まで ले अन्तिम सीमा जनाउँछ।
६. सिकाइका लागि अन्तिम सुझाव
- हरेक particle को नेपाली अर्थ मात्र कण्ठ नगर्नुहोस्; त्यसको भूमिका बुझ्नुहोस्।
- हरेक दिन २–३ वटा छोटा वाक्य बनाएर ठूलो स्वरमा पढ्नुहोस्।
- に = निश्चित समय/गन्तव्य/प्राप्तकर्ता र で = काम हुने ठाउँ/साधन भन्ने आधारभूत भिन्नता पहिले अभ्यास गर्नुहोस्।
- は र が को भिन्नता अझ राम्रो बुझ्न विभिन्न सन्दर्भका उदाहरणहरू तुलना गर्दै जानुहोस्।
がんばってください! (Ganbatte kudasai!) — मेहनत गर्दै जानुहोस्! नियमित अभ्यासले जापानी particles सजिलै बुझ्न सकिन्छ।
